Kuran ve Sünnet

T E S B İ H N A M A Z I

T E S B İ H    N A M A Z I

 

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيمِ

 

 "........  عَن ابن عباس؛ قَالَ :

   قال رَسُول اللَّهِ صَلَى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلَّمْ للعباس بْن عَبْدُ المطلب   " يا عباس! يا     عماه! ألا أعطيك، ألا أمنحك، ألا أحبوك، ألا أفعل لك عشر خصال. إذا أنت فعلت ذلك غفر اللَّه لك ذنبك أوله وآخره، وقديمه وحديثه، وخطأه وعمده، وصغيره وكبيره، وسره وعلانيته. عشر خصال: أن تصلي أربع ركعات. تقرأ في كل ركعة بفاتحة الكتاب وسورة. فإذا فرغت من القراءة في أول ركعة قلت وأنت قائم. سبحان اللَّه والحمد لله ولا إله إلا اللَّه والله أكبر. خمس عشرة مرة. ثم تركع فتقولها وأنت راكع عشراً. ثم ترفع رأسك من الركوع فتقولها عشراً. ثم تهوي ساجداً فتقولها وأنت ساجد عشراً. ثم ترفع رأسك من السجود فتقولها عشراً. ثم تسجد فتقولها عشراً. ثم ترفع رأسك من السجود فتقولها عشراً. فذلك خمسة وسبعون في كل ركعة. تفعل في أربع ركعات. أن استطعت أن تصليها في كل يوم مرة فافعل. فإن لم تستطع ففي كل جمعة مرة. فإن لم تفعل ففي كل شهر مرة. فإن لم تفعل ففي عمرك مرة

 

{ … İkrime, İbn Abbas radiyallahu anhuma’dan rivayeten demiştir ki : Rasulullah s.a.v Abdülmuttalib oğlu Abbas’a şöyle dedi : “ Ey Abbas ! Ey Amcam ! Sana ( haber ) vereyim mi? Sana (haber) vereyim mi ? Sana ( haber ) vereyim mi? Sana, onu yaptığın takdirde Allah’ın o yaptığın şeyle ilki ve sonu, eskisi ve yenisi, bilerek ve bilmeyerek yapılanı, küçüğü ve büyüğü, gizlisi ve açığı olmak üzere on çeşit günahını bağışlayacağı bir şey öğreteyim mi ? ! Dört rek’at namaz kılarsın.Her rek’atında fatıha  ve bir ( zammi ) süre okursun.Birinci rek’atte okumayı bitirince ayakta iken : “ Sübhanallahi ve’l hamdulillahi  ve la ilahe illallahu vallahu ekber  “ tesbihlerini 15 kere söylersin. Sonra ruku’ya giderek ruku’dayken ( ruku tesbihatından sonra ) 10 kere bu sözlerin aynısını söylersin. Sonra ruku’dan başını kaldırınca 10 kere ( rabbena ve leke’l-hamd dedikten sonra ) bu sözleri söylersin. Sonra secdeye inerek 10 kere bunları (secde tesbihatından sonra) söylersin. Secdeden başını kaldırınca 10 kere bunları söylersin. Sonra tekrar secdede bunları ( secde tesbihatından sonra ) söylersin. Sonra secdeden başını kaldırınca ( kıyama kalkmadan önce istirahat oturuşunda ) bu sözlari 10 kere söylersin. Böylece her rek’atte 75 tesbih olmak üzere dört rek’atte ( toplam 300 olmak üzere ) bunun aynısını yaparsın. Eğer tesbih namazını her gün bir kere kılmaya gücün yeterse kılıver. Şayet gücün yetmezse her hafta bir kere kıl. Eğer her hafta bir kere kılamazsan, senede bir kere kıl. Eğer onu da yapamazsan ömründe bari bir kere kıl. }

HADİSİN TAHRiCİ

 

1. Ebu Davud : (2) Namaz Kitabı, (303) Tesbih Namazı Babı (2/67-68. No:1297) İbn Abbas’tan.

2. İbn Mace : (5) Namaz Kitabı, (190) Tesbih Namazı Hakkında Gelen Şeyler Babı (1/442-443, No: 1386,1387) İbn ‘Abbas’dan.

3. Hakim el-Müstedrek : (8) Tetavvu’ Namazı Kitabı (1 /463-464, No: 1192, 1193, 1194,1195 İbn Abbas’dan.

4. Beyhaki es-Sünenü ‘l-Kübra : (3/51-52) İbn Abbas’tan.

5. İbn Huzeyme es-Sahih : Tetavvu’ Namazları Babları, (526) Tesbih Namazı Babı (2/223-224, No:1216) İbn ‘Abbas’dan.

6. Taberani el-Mu ‘cemu ‘l-Kebir : (11/194-195, No.11622) İbn ‘Abbas’tan.

7. İbnİ Nasiruddin ed-Dımaşki : et-Tercih li Hadisi Salati ‘t-Tesbih (s.5-9) İbn Abbas’tan

8. Tirmizi : Namaz Babları, (350) Tesbih Namazı Hakkında Gelen Şeyler (2/350-35 1, No:482) Ebu Rafi’den.

9. İbnİ Nasiruddin ed-Dımaşki : A.g.e. (s. 10) Ebu Rafi’den.

10. Ebu Davud :  (2) Namaz Kitabı, (303) Tesbih Namazı Babı (2/68-69, No:1298) Abdullah b. Amr’dan.

11. Hakim Müstedrek : (8) Tetavvu Namazı Kitabı (1/464-465, No:1196) ibn Ömer’den. Hakim ve Zehebi bu vivayetin senedinin sahih olduğunu belirtiyorlar.

12. Munziri Terğib ve Terhib : (6) Nafile Namazlar Kitabı, (17) Tesbih Namazına Teşvik Babı ( bk. el-Elbani Sahihu‘t-Terğib, 1/424-426, No:677 İbni ‘Abbas’tan, No: 678 Ebu Rafi’den.

13. Tebrizi Mişkatu‘l-Mesabih : Namaz Kitabı, Tesbih Namazı (1/418-419, No:1328 İbnİ Abbas’tan, No: 1329 Ebu Rafi’den.

 

HADİSİN SIHHAT DURUMU

 

     Bu hadis, sahih bir hadistir. Sahih olduğunu belirten alimlerden bazılan şunlardır :

Acurri, Ebu’l-Hasen el-Makdisi, Beyhaki, İbnu’l-Mübarek, İbnu’s-Seken, Nevevi, Tacu’s Subki, Munziri, Bulkini, İbn Nasuriddin ed-Dımaşki, İbn Hacer Askalani, Suyuti,Leknevi, Sindi, Zebidi, Tuhfetü’l Ahvezi sahibi el-Mübarekfüri, Mir’atü‘l-Mefatih sahibi el Mübarek Furi, Ahmed Şakir ve el-Elbani (son görüşlerinde). Bk. Casim ed-Devseri Risdletü ‘t-Tenkih li ma Cae fi Salati‘t-Tesbih (s. 64-70).

El - Elbani’nin eski görüşü için bk. Mişkatu‘l-Mefatih Tahki ki (1/418-419,No: 1328,1329).

     Yeni görüşü için bk. Sahihu ‘l-Camiu’s-Sağir : 2/1314, No: 7937, Sahihu Süneni Ebi Davud (1/354-356, No:1297, 1298), Sahihu Süneni ‘t-Tirmizi (1/2 72, No:482), Sahihu Süneni İbn Mace (1/412-414, No:1146,1147), İbn Huzeyme’nin es-Sahih Tahkiki (2/223, 1216 nolu hadisin dipnotu).

 

     Bir hatırlatma : Ebu Vehb (ölm.209h.) şöyle demiştir : Abdullah b. el-Mübarek’e (doğ. 11 8h., ölm. 181 h.) tesbih namazını sordum. 0 şöyle dedi : Tekbir getinr, sonra Sübhaneke’yi okur, sonra 15 kere :  “ Sübhanallahi ve’l hamdulillahi  ve la ilahe illallahu vallahu ekber   dersin. Sonra Euzu besmele çekerek ratiha’yı ve bir (zammi) süre okur, sonra 10 kere bu tesbihi söylersin.Daha sonra İbn Abbas ve Ebu Rafi’nin söylediklerine benzer bir keyfiyet zikreder.

     Bu eseri Tirmizi, Namaz Babları, (350) Tesbih Namazı Hakkında Gelen Şeyler (2/348- 349. Ay. bk. Tuhfetü ‘l-Ahvezi 2/489-490, No:481) ve Hakim el-Müstedrek, (8) Tetavvu’ Namazı Kitabı (1/465, No:1197) rivayet etmişlerdir. Bu rivayet Abdullah b. el-Mübarek’e kadar güvenilir raviler tarafından nakledilmiştir. Hakim, Zehebi ve başkaları bunu belirtmişlerdir.

     Ancak dikkat edilecek olursa Abdullah b. el-Mübarek bunu Peygamber s.a.v’den rivayet etmemiştir. Yani merfü’ bir hadis değildir. Üstelik İbni ‘Abbas ve Ebu Rafi’nin merfü’ olarak Peygamber s.a.v den rivayet ettikleri hadiste zikredilen keyfiyete de muhaliftir. Normalde merfü’ olan olmayana, hele hele bir esere tercih edildiğine göre, merfü’ olanla olmayan arasında bir ihtilaf olması halinde merfü’ olanın olmayana, hele hele böyle bir esere muhakkak tercih edilmesi gerekir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için bk. Münziri et-Terğib ve ‘t-Terhib (1/239), Beyhaki es-Sünenü ‘l-Kübra (3/52), el-Mübarekfuri Tuhfetü ‘l-Ahvezi (2/490-491), el-’Azim Abadi Avnu‘l-Ma‘bud (4/125-126), el-Elbani Sahihu‘t Terğib ve Terhib :1/424-426 , Sahihu Süneni Tirmizi : 1/271-272), Casim ed Devseri Risaletü‘t-Tenkih li ma Cae fi Salati‘t-Tesbi’h (s. 64-70).

 

                                                                         Ve’I - hamdu Iillahi rabbi’I alemin....