Kuran ve Sünnet

KAZAY’I HACETLE ALAKALI KONULAR

KAZAY’I  HACETLE  ALAKALI  KONULAR

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

 

İNSANLARIN   OTURMA  YERLERİNDE  İHTİYAÇ  GİDERİLMEZ

 

{ … Ebu Hureyre r.a dan. Resulullah s.a.v şöyle buyurdu : Çok lanet ettirici iki şeyden sakının. Sahabeler : İki lanet ettirici şeyler nedir ? Ya Rasulallah !, dediler. Resulullah s.a.v : İnsanların yolu üzerine veya bir toplumun oturma yerlerine işemektir, buyurdu. }

 

Müslim : 269/68 - Ebu Avane : 1/194 - Ebu Davud : 1/25 - İbni Huzeyme : 67 : İbni Hibban : 141 5-el- İhsan - Hakim : 664 - Albani : 1/100-101- el-İrva

 

ABDEST  ALINAN  YERLERDE  İHTİYAÇ  GİDERİLMEZ

 

{ … Abdullah b. Mugaffel r.a dan Resulullah s.a.v şöyle buyurdu : Sizden hiç kimse yıkandığı yere bevl etmesin….. }

 

Ebu Davud : 1/27 - Nesei : 1/36 - Tirmizi : 1/21 - İbni Mace : 1/304 - Hakim : 1/167-185 Beyhaki : 1/98 - Ahmed : 5/56

 

    Bu hadisin devamında “ ... Çünkü vesveselerin tamamı ondandır. “ anlamında bir ziyade vardır. 0 kısım zayıf olduğundan dolayı  buraya almadık.

 

TUVALET  İHTİYACI  GİDERİRKEN  SAKLANMAK

 

 

{ … Mugire b. Şu’be r.a şöyle dedi : Resulullah s.a.v in seferlerinin bazısında Onunla beraberdim. Resulullah  s.a.v kazay-ı haceti için gittiği vakit uzağa giderdi. }

 

Ebu Davud (1) Nesei (17) Tirmizi (20) İbni Mace (331) İbni Huzeyme (50) Beyhaki (1/93) Ahmed (4/248-249)

 

 

OTURARAK  KAZAY’I  HACET  YAPMAK

 

{ … Aişe r.a şöyle dedi : Her kim size Resulullah s.a.v’in ayakta bevl ettiğini söylerse, onu tasdik etmeyin. Resulullah  s.a.v sadece oturarak bevl ederdi. }

 

Tirmizi (12) Ebu Avane (1/198) Nesei (29) İbni Mace (307) Tayalisi (1010) Hakim (1/181) Beyhaki (1/101) Ahmed (1/136-192-213) Albani : 8201 – Sahiha

 

 

{ … Bureyde r.a dan. Resulullah s.a.v buyurdular ki : Üç şey cefadandır : Kişinin ayakta  bevletmesi. Namazını bitirip çıkmadan önce alnını silmesi. Secdesinde – secde mahalline – üflemesi. }

 

Ayni Umdetu’l Kari de : 3/135 Sahih olduğunu söylemiş - Heysemi M.Zevaid : 2/83.N 2454 de bu hadisi Taberani’nin evsatından ve Bezzar’ın müsnedinden aktardıktan sonra şöyle demiştir : Bezzar’ın ravileri sika’dır.

 

{ … Abdurrahman b. Hasene r.a şöyle dedi : Amr b. As ile birlikte oturuyor idik. Resulullah s.a.v elinde bir kalkan olduğu halde yanımıza çıktı. Muteakiben onu kendisine sütre edinip oturarak bevi etti. Biz aramızda konuşarak, kadınlar gibi – oturarak - bevl ediyor dedik. Resulullah  s.a.v yanımıza gelerek şöyle buyurdu : İsrail oğullarının arkadaşı olan kimsenin başına geleni bilmiyor musunuz ? Onlara bevl isabet ettiğinde orayı makasla keserlerdi. 0 kimse İsrail oğullarından bunu yasakladı. Neticede bu kimse kabrinde azaba uğratıldı.}

 

Ebu Davud (22) Nesei (30) İbni Mace (346) İbni Hibban (3127-el- İhsan) Tayalisi (519) Humeydi (882) Hakim (1/184) Beyhaki (1/104) Ahmed (4/196)

 

 

AYAKTA  BEVLETMENİN  ÇİRKİNLİĞİ

 

{ … Abdullah b. Bureyde r.a şöyle dedi : Resulullah s.a.v buyurdular ki : Üç şey cefadandır : Kişinin ayakta bevletmesi, Namazını bitirip çıkmadan önce anlını silmesi ve Secde’de iken secde mahalline üflemesi. }

 

Ayni Umdetul Kari : 3 / 135. de zikreder ve sahih olduğunu der… Heysemi M.Zevaid : 2 / 83 – 2454 de Hadisi Bezzar ve Taberani’nin evsatından aldığını söyler ve Bezzar daki hadisin ravilerinin sahih hadis ravileridir der… Rudani : 1.c.1595.n … Zadul Mead : 1.c.158.s.

 

{ … Aişe r.a şöyle dedi : Resulullah s.a.v Kur’an kendisine nazil olalıdan beri hiç ayakta bevletmemiştir. }

Ahmed : 6/136-213.N: 24524-25259

 

{ … Aişe r.a şöyle dedi : Her kim size Resulullah s.a.v’in - Kur’an kendisine nazil olmaya başladıktan sonra - ayakta bevl ettiğini söylerse, onu tasdik etmeyin. Resulullah  s.a.v sadece oturarak beyl ederdi. }

                                                                Fethu’l Bari : 1 / 430

 

RESULULLAH  S.A.V’İN  AYAKTA  BEVLETTİĞİNİ  ANLATAN  HADİS

 

 

{ … Huzeyfe r.a şöyle dedi : Nebi s.a.v Bir kavmin çöplüğüne vardı ve ayakta bevl etti. Sonra Nebi  s.a.v su istedi. Ben Ona biraz su götürdüm kendisi onunla abdest aldı. }

 

Buhari (224-225-Ter:351) Müslim (273/73) Ebu Avane (1/198) Ebu Davud (23) Nesei (18-22-27-28) Tirmizi (13) Darimi (1/17 1) İbni Mace (305) İbni Hibban (1424-el-İhsan) Beyhaki (1/100-270-274) Tayalisi (406) Ahmed (5/382-402) Albani (57-el-İrva)

 

 

AÇIKLAMA : Haceru’l Askalani Fethu’l Bari de beyan ettiğine göre Ebu Avane ve İbni Şahin Aişe r.a dan gelen biraz önce ki zikrettiğimiz hadislerle ayakta bevletmenin nesh edildiğine hükmetmişlerdir….

 

 

 

 

 

 

 

 

KIBLEYE  KARŞI  İHTİYAÇ  GİDERMENİN  NEHYİ

 

 

{ … Abdurrahman b. Yezid şöyle anlattı : Selman’a Nebi’niz size her şeyi, hatta kazay-ı hacet için oturmayı bile öğretti – bu doğru mu ? - denildi. Selman : Evet, bizi büyük  ve  küçük  abdest  bozarken  kıbleye  karşı durmaktan, sağ  ellerimizle istinca - yani taharet - yapmaktan üç taştan daha az taşla temizlenmekten ve tezek veya kemikle taharetlenmekten men etti dedi. }

 

Müslim (262/57) Ebu Davud (7) Nesei (41) Tirmizi (16) İbni Mace (316) Ahmed (5/415)

 

{ … Cabir b. Abdullah r.a şöyle dedi : Resulullah s.a.v bize helaya oturduğumuzda kıbleye karşı arkamızı dönmemizi veya kıbleye karşı önümüzü dönmemizi men etti. Sonra Cabir, Resulullah s.a.v’i vefatından bir sene önce kıble’ye önünü dönmüş olarak bevl ederken gördüm dedi. }

 

İbnu Carud (31) Ebu Davud (13) Tirmizi (9) İbni Mace (325) Ahmed (3/360) , (5/30) İbni Huzeyme (58)

 { … Ebu Hureyre r.a den Resulullah s.a.v şöyle buyurdu : Ben sizin için baba konumundayım, - dininizle alakalı şeyleri size - öğretirim. Her hangi biriniz kazay-ı hacet için geldiği vakit önünü veya arkasını kıbleye dönmesin ve sağ eliyle de taharetlenmesin. }

 

Ebu Davud : 1/8 - Müslim : 265/60 - Nesei : 40 - İbni Mace : 312-313

 

 

KAPALI  YERLERDE  DE  OLSA  KIBLEYE  KARŞI  İHTİYAÇ  GİDERİLMEZ

 

 

{ … Cabir b. Abdullah r.a şöyle dedi : Resulullah  s.a.v bize helaya oturduğu-muzda kıbleye arka dönmemizi veya kıbleye karşı önümüzü dönmemizi men etti. Sonra Cabir, Resulullah s.a.v vefatından bir sene önce kıble’ye önünü dönmüş olarak bevl ederken gördüm dedi. }

 

İbnu Carud (31) Ebu Davud (13) Tirmizi (9) İbni Mace (325) Ahmed (3/360) (5/30) İbni Huzeyme (58)

 

 

{ … İbni Omer r.a şöyle dedi : Bir gün Hafsa’ın evinin damına çıkmıştım. Resu-lullah  s.a.v’i yüzü Beytu’l-Makdis’e ve arkası da Kabe’ye dönük olarak kazay-ı hacet yaparken gördüm. }

 

İbnu Carud (30) Buhari (1 48-Ter:299(1 49-3102) Müslim (266/61) Ebu Avane (1/200) Ebu Davud (12) Nesei (23) Tirmizi (11) Darimi (1/171) İbni Mace (322) İbni Hibban (1418-1421-el-İhsan) İbni Huzeyme (59) Beğavi (177- eş-Şerh) Beyhaki (1/92) Tabarani (13312) Ahmed (2/12-41-99)

 

 

{ … Mervanu’l-Esfer şöyle anlatıyor : İbni Ömer r.a’yu kıbleye doğru devesini çökertip sonra ona doğru bevl ederken gördüm. Ona : Ey Abdurrahman’ın babası, bu - iş -men edilmiş değil mi ? dedim. İbni Ömer : Hayır, men edilen bu fiilin boş arazide yapılmasıdır. Kıbleyle senin aranda, seni perdeleyen bir şey olduğu vakit bir beis yoktur,dedi. }

 

İbnu Carud : 32.N - Ebu Davud : 1/ 11.N - İbni Huzeyme : 1/60.N – Dare kutni : 1/157.N Hakim : 1/154 - Beyhaki : 1/92

 

{ … Ebu Eyyub r.a şöyle dedi : Resulullah  s.a.v buyurdu ki : sizden biriniz büyük veya küçük abdest için helaya oturduğunuz zaman kıbleyi karşınıza veya arkanıza almayın. Lakin – Medine’nin – şarkına ve garbına dönün.

 

   Ebu Eyyub şöyle dedi : Biz Şam’a geldik, kıble cihetine doğru yapılmış helalar bulduk. Oralara ihtiyaç için oturduğumuzda meyilli çömeliyor ve Allah’a istiğfar ediyorduk……………… }

Müslim : 1.c.264.n

 

     Değerli Müslümanlar ! okumuş olduğumuz bu rivayetlerde görüldüğü gibi kıbleye doğru hacet gidermenin caiz olduğunu söyleyen sahabiler de mevcut, olmadığını söyleyen sahabiler de mevcut. Ama Allah resulü s.a.v’in net ifadeleri bunun yasak olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, Resulullah s.a.v’in sözleri varken hiç kimsenin sözüne iltifat edilmez…..

 

   Hatta bu konuda bilinmesi gereken bir iki kural daha var ki onların bilinmesi konunun daha net anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Bunlardan birisi ; “ Kavli hadis, fiili hadise tercih edilir “ Yani Ressulullah s.a.v’in sözleri yapmış olduğu fiillerine tercih edilir… Diğer bir ifadeyle ; Resulullah s.a.v’in emirleri ile fiilleri çakıştığı zaman, alınacak olan onun emirleridir.

 

   Hulasa, bu konuda söylenecek en doğru söz ; ister kapalı olsun ister açık olsun, kıbleye doğru tuvalet ihtiyacı giderilmez.

 

TUVALETE  GİRERKEN  YAPILACAK  DUA

 

{ … Enes r.a şöyle demiştir : Resulullah s.a.v helaya gireceği vakit : Allahümme İnni Eüzu Bike Mine’l-Hubusi Ve’l – Habais  derdi.  – Yani : Allah’ım şeytanların dişilerinden ve erkeklerinden sana sığınırım - }

 

İbnu Carud : 1.c.28.n - Buhari : 1c.294.s - Edebu’l-Müfred : 692 - Müslim : 1.c.375.n - Ebu Avane :1/216 - Ebu Davud : 1.c.4.n - Nesei : 1c.19.n - Tirmizi : 1.c.6.n - Darimi (1/171) İbni Mace : 1.c.298.n - İbni Hibban : 1407-el-İhsan - Beyhaki : 1/95 - Beğavi : 1 86-eş-Şerh - Ahmed : 3/99-101-282

 

SAĞ  EL  İLE  İSTİNCA  YAPMANIN  NEHYİ

 

{ … Abdurrahman b. Yezid şöyle anlattı : Selman’a Nebiniz size her şeyi, hatta kazay-ı hacet için oturmayı bile öğretti denildi. Selman : Evet, ...... sağ ellerimizle istinca yapmaktan ...... men etti dedi.” }

 

Müslim (262/57) Ebu Davud (7) Nesei (41) Tirmizi (16) Ibni Mace (316) Ahmed (5/415)

 

{ … Ebu Hureyre r.a den Resulullah s.a.v şöyle buyurdu : Ben sizin için baba konumundayım, - dininizle alakalı şeyleri size - öğretirim. Her hangi biriniz kazay-ı hacet için geldiği vakit önünü veya arkasını kıbleye dönmesin ve sağ eliyle de taharetlenmesin. }

 

Ebu Davud : 1/8 - Müslim : 265/60 - Nesei : 40 - İbni Mace : 312-313

SU  İLE  TEMİZLENME

 

{ ... Enes b. Malik r.a şöyle dedi : Resulullah s.a.v kazay-ı haceti için giderdi. Ben ve bizden bir çocukla beraber bir su kabıyla Resulullah’ı takıp ederdim. İhtiyacını giderdiği vakit su kabını Ona verirdim. Resulullah s.a.v da onunla istinca ederdi. }

 

İbnu Carud (41) Buhari (150-Ter:300(152-217-500) Müslim (270/70) Ebu Avane (1/195-221) Ebu Davud (43) Nesei (45) Darimi (1/173) İbni Hibban (1442-el-İhsan) Beğavi (195-eş-Şerh) İbni Huzeyme (84-85-86)Ahmed (3/203) Tayalisi (2134) Beyhaki (1/105) İbni Hazm (1/96-97-el-Muhalla)

 

{ … Ensardan Ebu Eyyub, Cabir b. Abdullah ve Enes b. Malik r.a şöyle demişlerdir : Tövbe suresindeki { ... İlk günden takva üzere kurulan mescit, içinde namaza durmana elbette daha uygundur. Orada temizlenmeyi seven erler vardır. Allah da temizlenenleri sever….  } TEVBE : Ayeti geldiğinde Resulullah s.a.v :  Ey Ensar topluluğu ! Şüphesiz ki Allah, temizlik hususunda size güzel senada bulunuyor. Sizin bu temizliğiniz ne – türden - dir ? ,buyurdu. Sahabeler : Ya Rasulallah, biz namaz için abdest alıyor ve cünüplükten de yıkanıyoruz, dediler. Resulullah s.a.v : Bu amellerinizle beraber yaptığınız başka amelleriniz de var mı ? , buyurdu. Sahabeler : Hayır, ancak birimiz helaya çıktığı zaman su ile istinca etmek onun daha çok hoşuna gider, dediler. Resulullah s.a.v : Allah’ın kastettiği işte budur, onu terk etmeyin , buyurdu. }

 

İbn Carud : 40 - İbni Mace : 355 – Dare kutni : 1/62 - Hakim : 1/155 - Beyhaki  : 1/105

 

 

TAŞLA  İSTİNCA  YAPMA

 

{ … Ebu Hureyre r.a dan. Resulullah s.a.v buyurdu ki : “..... İstinca eden kimse tek yapsın. - yani, en az üç taş kullansın - }

 

İbn Carud (39) Buhari (162-Ter:308) Müslim Ebu Avane (1/246-247) (237/20) Malik (1/19/2) Ebu Davud (140) Nesei (86) İlni Hibban (1439-el-İhsan) Humeydi (957) Beyhaki (1/49) Beğavi (210-eş-Şerh) Ahmed(2/287)

 

 

{ … Abdurrahman b. Yezid şöyle anlattı : Selman’a Nebiniz size her şeyi, hatta kazay-ı hacet için oturmayı bile öğretti denildi. Selman : Evet, ... üç taştan daha az taşla temizlenmekten ………………… men etti dedi. }

 

Müslim (262/5 7) Ebu Davud (7) Nesei (41) Tirmizi (16) İbni Mace (316) Ahmed (5/415)

 

TEZEK  VE  KEMİKLE  İSTİNCA  YAPMANIN  NEHYİ

 

{ … Abdurrahman b. Yezid şöyle anlattı : Selman’a Nebiniz size her şeyi, hatta kazay-ı hacet için oturmayı bile öğretti denildi. Selman : Evet, ... - hatta - tezek veya kemikle taharetlenmekten bile bizleri men etti dedi. }

 

Müslim (262/5 7) Ebu Davud (7) Nesei (41) Tirmizi (16) İbni Mace (316) Ahmed (5/415)

 

HELA’DAN  ÇIKINCA  YAPILACAK  DUA

 

{ … Aişe r.anha şöyle rivayet etti : Resulullah s.a.v heladan çıktığı vakit : Gufraneke derdi.  Yani : bağışlamanı dilerim. }

 

İbn Carud (42) Buhari : 1.c.694.s - Ebu Davud : 1.c.30.n - Nesei (79-Ameli’l-Yevm) Tirmizi (7) Darimi (1/174) İbni Mace (300) İbnu’s-Sünni (23-Ameli’l-Yevm) İbni Huzeyme (90) İbni Hibban (1444-el-İhsan) Hakim (1/185) Beyhaki : 1/97) Beğavi : 188-eş-Şerh Ahmed : 6/155 - Albani : 1/91-e- İrva

 

 

 

 

 

 

                                                   TACUDDİN   EL- BAYBURDİ